۶. سفر از شهر لگام گسیختگی به شهر پهلوانان

سفر از شهر لِگام گسیختگی به  شهر پهلوانان

نی نواز  در سفر ششم به دوراهی وسوسه[۱] می رسد که نهایتاً به نفسِ پاک رجوع می کند و پنجه در پنجه نفسِ سرکش می افکند[۲]. مسافر در نوازندگی بسیار قَدَر قُدرت است اما امروز که خورشید هم اندکی کج می تابد[۳]حریفی شکست ناپذیر بر میدانِ نَظَر است. در وادی معرفت نباید از کمالِ قدرت خویش بهره ببری، بدان که اگر دایره قدرت نی نواز، یعنی آنچه را که توانِ اجرای آن را دارد اعم از گوشه هایِ ردیف و قطعات ضربی، به اندازه معینی فرض شود، باید دایره ماذوناتش، یعنی دایره چیزهایی که نی نواز به خودش اجازه می دهد آنها را بنوازد، بسیار کوچک‌تر از دایره اول باشد. نی نواز در این سفر می آموزد که نباید هر جایی بنوازد. نباید هر چیزی بنوازد. اما در مسیر این شهر، حریف با ابزارهای قدرتمند نفسانی، به مبارزه با پهلوان برخواسته است و قصدِ به خاک مالیدنِ پشتِ وی را دارد. نی نواز نباید زمامِ اختیار از دست بدهد و به دنبال روی از نفسِ سرکش، که گاه در لباس شُهرت و گاه در لباس مُکنت بر وی ظاهر همی شود راه بیفتد و هر آهنگی که دلش امر کرد و هرجایی که دلش دستور داد بنوازد. این نه رسم پهلوانیست.

گر بر سر نفسِ خود امیری مردی[۴]

[۱] الَّذِی یُوَسْوِسُ فِی صُدُورِ النَّاسِ(آیه ۵ سوره الناس) آن کس که در سینه‏ هاى مردم وسوسه مى ‏کند. میان ظن و گمان و تردید و وسوسه و شک افتراق است. ظن و گمان هر دو به یک معناست و ظن نوعی ادراک نفسانی است که در این ادراک رجحان و غلبه وجود دارد و طرف راجح شک را ظنّ می‎گویند یعنی اگر اعتقاد پنجاه در پنجاه را شک بدانیم، طرف راجح را ظن و گمان می‎گویند که بیش از پنجاه درصد است و بر شک غلبه دارد و ظن نقطه مقابل وهم است که کمتر از پنجاه درصد است.[۱] ظن مرتبه حدس کمتر از صد در صد تا پنچاه در صد است. و هم نیز حدس کمتر از پنجاه در صد به شمار می رود.

[۲] نزاع نفس اماره و نفس لوامه

[۳] کنایه از خودنمایی هایی نفس اماره به اشکال مختلف است. إنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَ‌هٌ بِالسُّوءِ؛ نفس قطعاً به بدى امر مى‌کند»(آیه ۵۳ سوره یوسف)

[۴] رودکی