دستگاه ماهور چیست؟ معرفی گوشهها، قطعات و نت ماهور | دانشنامه موسیقی ایرانی نینوایان
دستگاه ماهور یکی از باشکوهترین و گستردهترین دستگاههای موسیقی ایرانی است. بسیاری از استادان آموزش ردیف را از ماهور آغاز میکنند؛ زیرا ساختار آن از نظر فواصل تا حدودی به گام ماژور شباهت دارد، اما از لحاظ جملهبندی، تحریرها، فرودها و نقش گوشهها، هویتی کاملاً ایرانی و مستقل دارد. ماهور به دلیل فضای روشن، باوقار و پرنشاط خود، در میان نوازندگان و شنوندگان موسیقی سنتی ایران جایگاه ویژهای دارد.
برای مطالعه مطالب تخصصی موسیقی ایرانی، آموزش نت، اجرای قطعات و تحلیل ردیف، میتوانید از اپلیکیشن نینوایان استفاده کنید. همچنین برای آشنایی عمیقتر با مباحث آموزشی ساز نی و ردیف موسیقی ایرانی، کتاب هفت شهر نی مرجع ارزشمندی برای هنرجویان و استادان موسیقی است.
حال و هوای دستگاه ماهور
ماهور معمولاً احساسات زیر را به شنونده منتقل میکند:
- شکوه و عظمت
- نشاط و امید
- آرامش و وقار
- اعتماد به نفس
- حماسه و میهندوستی
- سرزندگی و طراوت
به همین دلیل بسیاری از سرودهای ملی، آثار حماسی و تصنیفهای مشهور در این دستگاه ساخته شدهاند.
مهمترین گوشههای دستگاه ماهور
از مشهورترین گوشههای ماهور میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درآمد
- کرشمه
- داد
- آواز
- دلکش
- خاوران
- شکسته
- عراق
- نهیب
- حصار
- راک هندی
- راک کشمیر
- فرود
- رنگ ماهور
در ردیفهای مختلف، ماهور حدود ۵۰ گوشه دارد که همگی در پایان با فرود به درآمد بازمیگردند.
قطعات مشهور ساختهشده در دستگاه ماهور
پیشدرآمدها
- پیشدرآمد ماهور (درویشخان)
- پیشدرآمد ماهور (مرتضی نیداوود)
- مقدمه ماهور (آقا حسینقلی)
- مقدمه ماهور (فرامرز پایور)
چهارمضرابها
- چهارمضراب ماهور (درویشخان)
- چهارمضراب ماهور (ابوالحسن صبا)
- چهارمضراب دلکش
- چهارمضراب عراق
- چهارمضراب راک
رنگها
- رنگ ماهور
- رنگ کوراوغلی
- رنگ راک
- رنگ شلخو
- رنگ قهر و آشتی
- رنگ یکچوبه
- رنگ حربی
تصنیفهای مشهور
- مرغ سحر
- ز من نگارم
- ز فروردین
- عشق تو
- مژده بهار
- ای تیر غمت
- من ندانستم از اول
- تذرو
- ز دست محبوب
- خبر ندارد
قطعات سازی
- ترانه
- خوارزمی
- ضربی دلکش
- مرادخانی
- زنگوله
- مجلسافروز
- فیلی
- دلکش
- خاوران
- نیشابورک
- نصیرخانی
- راک هندی
- راک کشمیر
- ساقینامه
- صوفینامه
در مجموع، در منابع مختلف موسیقی ایرانی بیش از ۲۰۰ اثر در قالب پیشدرآمد، چهارمضراب، رنگ، تصنیف و قطعات سازی در دستگاه ماهور ثبت شده است.
نت و گام ماهور
رایجترین نمونه آموزشی، ماهورِ دو است:
دو – ر – می – فا – سل – لا – سی – دو
البته شخصیت واقعی دستگاه ماهور تنها با اجرای گوشهها، نتهای شاهد، ایست، فرود و تحریرها شکل میگیرد و صرفاً با اجرای گام ماژور قابل دستیابی نیست.
اجرای ماهور با سازهای مختلف
دستگاه ماهور برای اکثر سازهای موسیقی ایرانی قابل اجراست، از جمله:
- نی
- تار
- سهتار
- سنتور
- کمانچه
- عود
- قانون
- ویولن ایرانی
آموزش دستگاه ماهور در نینوایان
در اپلیکیشن نینوایان میتوانید به مجموعهای کامل از منابع آموزشی دستگاه ماهور دسترسی داشته باشید؛ از جمله:
- نت قطعات ماهور
- اجرای صوتی قطعات
- آموزش تصویری
- تحلیل ردیف
- قطعات مناسب برای هنرجویان مبتدی تا پیشرفته
- نت ویژه سازهای نی، تار، سهتار، سنتور، کمانچه و سایر سازها
همچنین اگر به دنبال یادگیری عمیق ردیف موسیقی ایرانی و تکنیکهای نوازندگی نی هستید، مطالعه کتاب هفت شهر نی میتواند در کنار آموزشهای نینوایان، منبعی جامع و کاربردی برای شما باشد.
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.
.فقط مشتریانی که این محصول را خریداری کرده اند و وارد سیستم شده اند میتوانند برای این محصول دیدگاه ارسال کنند.